Leszek Kołakowski

#
  • fot. Ela Lempp

Leszek Kołakowski was (1927-2009) a renowned Polish philosopher. He had lived in exile since 1968 and was a Fellow of All Saints' College at Oxford. His primary interest was the history of philosophy, especially from Eighteenth Century liberalism onwards, the philosophy of culture, and the philosophy of religion.

Aside from philosophical texts, Kolakowski wrote literary works. These, however, are closely associated with the author's professional concerns, and would have to be classed as philosophical tales (Thirteen Tales from the Kingdom of Lailonia and Conversations with the Devil). In these tales, Kolakowski uses an accessible and attractive literary form to analyze philosophical problems and paradoxes and to present discussions among different philosophical schools and doctrines. These stories are marked by intelligent wit and a mastery of literary conventions and styles, especially from Biblical tales. Kolakowski's books long appeared in Poland in underground editions, playing a prominent role in shaping the Polish intellectual opposition. Especially significant was the essay “The Chaplain and the Jester”, which analyzed the attitudes of the intelligentsia toward authority. The first text of Kolakowski's to be confiscated by the censor - and, subsequently, the first to function underground - was the 1956 manifesto What is Socialism?, which he wrote for Po Prostu magazine. In 1996, Leszek Kolakowski recorded ten short lectures on issues in the philosophy of culture (on authority, tolerance, betrayal, equality, fame, and falsehood, among others) for Polish Television. These were then published in book form as Mini-Lectures on Maxi-Issues.

Bibliography

  • Szkice o filozofii katolickiej, Warszawa: PWN, 1955.
  • Klucz niebieski albo Opowieści budujące z historii świętej zebrane ku pouczeniu i przestrodze, Warszawa: PIW, 1964.
  • Światopogląd i życie codzienne(eseje filozoficzne), Warszawa: PIW, 1957.
  • Notatki o współczesnej kontrreformacji, Warszawa: Książka i Wiedza, 1962.
  • 13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych, Warszawa: Czytelnik, 1963.
  • Rozmowy z diabłem (opowiadania), Warszawa: PIW, 1965.
  • Kultura i fetysze. Zbiór rozpraw, Warszawa: PWN, 1967.
  • Obecność mitu (eseje), Paryż: Instytut Literacki, 1972.
  • Główne nurty marksizmu, Paryż: Instytut Literacki, 1976-78.
  • Tezy o nadziei i beznadziejności, Poznań: Studencka Inicjatywa Wydawnicza, 1981.
  • Moje słuszne poglądy na wszystko, Londyn: Aneks, 1978.
  • Trzy bajki o identyczności, Wrocław: "Wolni i Solidarni", 1986. Eseje, Warszawa,1981.
  • Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań (eseje), Londyn: Aneks, 1982.
  • Religion. If there is no God... On God, the Degvil, Sin and other Worries of the so-called philosopfy of religion (eseje), New York: Oxford University Press, 1982.
  • Bajki różne; Opowieści biblijne, Rozmowy z diabłem, Londyn: Aneks, 1987.
  • Metaphisical horror, Oxford: Basil Blackwell, 1988.
  • Pochwała niekonsekwencji. Pisma rozproszone z lat 1955-68, Londyn: Puls, 1989.
  • Cywilizacja na ławie oskarżonych, Warszawa: Res Publica, 1990.
  • Mini-wykłady o maxi-sprawach. Seria druga, Kraków: Znak, 1999.
  • Moje słuszne poglądy na wszystko, Kraków: Znak, 1999.
  • Mini-wykłady o Maxi-sprawach. Seria trzecia i ostatnia, Kraków: Znak, 2000.
  • O co nas pytają wielcy filozofowie, Kraków: Znak, 2004.
  • Wśród znajomych, Kraków: Znak, 2004.
  • O co nas pytają wielcy filozofowie (seria 2), Kraków: Znak 2005.
  • O co nas pytają wielcy filozofowie (seria 3), Kraków: Znak 2006.
  • Czy Pan Bóg jest szczęśliwy i inne pytania, Kraków: Znak, 2009
  • Kościół w krainie wolności. O Janie Pawle II, Kościele i chrześcijaństwie, Kraków: Znak 2011

Translations:

Albanian:

  • Feja. Nëse nuk ka Zot… [Religion. If there is no god…], transl. Bashkim Shehu, Tirana: Botimet IDK, 2013

Bulgarian:

  • Osnowni naprawlenia na marksizma. Wyznikwane [Główne nurty marksizmu. Powstanie], trans. Prawda Spasowa, Sofia: SONM, 2006
  • Moite prawilni wzgliedni za wsiczko [Moje słuszne poglądy na wszystko], trans. Prawda Spasowa, Sofja: Sonm, 2013

Croatian:

  • Ključ nebeski. Razgovor z diavolom [Klucz niebieski. Rozmowy z diabłem], Zagreb, 1981.
  • Male rasprave o velkim stvarima [Mini wykłady o maxi sprawach], trans. Jasmin Novljaković, Zagreb: Srednja Europa, 2012

Czech:

  • Nebeklič. Rozhovory s d'ablem, [Klucz niebieski. Rozmowy z diabłem], Praha, 1969.
  • Nebeklíč (aneb dějepravné příběhy z historie svaté sepsané ku poučení a výstraze) [Klucz niebieski albo Opowieści budujące z historii świętej zebrane ku pouczeniu i przestrodze], Praga: Artes, 2004.
  • Malé úvahy velkých věcech [Mini-wykłady o maxi-sprawach], trans. Jiří Červenka, Praga: Academia, 2004.

Dutch:

  • De hemelsleutel. 13 fabels voor groot en klein uit hetkoninkrijk Lailonie [Klucz niebieski. 13 bajek...], Amsterdam, 1968.
  • Horror methaphysicus, Kampen, 1989.

English:

  • The Key to Heaven. Conversations with the Devil [Klucz niebieski albo Opowieści budujące z historii świętej zebrane ku pouczeniu i przestrodze. Rozmowy z diabłem]. New York 1972.
  • Tales from the Kingdom of Lailonia [13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych]. Chicago, London 1989.
  • The Presence of Myth [Obecność mitu]. trans. Adam Czerniawski. Chicago, London 1989.
  • Modernity on Endless Trial. Chicago: University of Chicago Press 1997.
  • God owes us Nothing. Chicago: University of Chicago Press 1998.
  • Freedom, Fame, Lying and Betrayal. Westview Press 1999.
  • Religion, If there is no God. St Augustine Press 2001.
  • Husserl and the search for certitude. St Augustine Press 2001.
  • Metaphysical horror. Chicago: University of Chicago Press 2001.
  • The Two Eyes of Spinoza, trans. Agnieszka Kołakowska, South Bend: St. Augustine's Press 2004.

Estonian:

  • Revolutsioon kui ilus haigus, trans. Hendrik Lindepuu, Tartu: Hendryk Lindepuu Kirjastus 2014.

French:

  • La philosophie positiviste (Filozofia pozytywistyczna). Paris: Gonthier 1976.
  • L'esprit révolutionnaire. Paris: Denoél 1985.
  • Le clef des cieux [Klucz niebieski albo Opowieści budujące z historii świętej zebrane ku pouczeniu i przestrodze]. Bruxelles 1986.
  • Philosophie de la religion. Paris: Edition 10/18 1987.
  • Histoire du marxisme [Główne nurty marksizmu]. Paris: Fayard 1987.
  • Horreur métaphysique [Metaphysical horror]. Paris: Payot 1989.
  • Husserl et la recherche de la certitude [Husserl and the Search for Certitude]. L'Age d'Homme 1991.
  • Dieu ne nous doit rien. Paris: Albin Michel 1997.
  • Petite philosophie de la vie quotidienne. Paris: Ed. du Rocher 2001.

German:

  • Der Himmelsschlüssel. 13 Märchen aus dem Reich Lailonien für groß und klein [Klucz niebieski albo Opowieści budujące z historii świętej zebrane ku pouczeniu i przestrodze. 13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych]. München: Piper 1961.
  • Der Mensch ohne Alternative. Von der Möglichkeit und Unmöglichkeit Marxist zu sein. München: Piper 1964.
  • Die Philosophie des Positivismus [Filozofia pozytywistyczna]. München: Piper 1971.
  • Die Gegenwärtigkeit des Mythos [Obecność mitu]. München: Piper 1973.
  • Gespräche mit dem Teufel. Acht Diskurse über das Böse und zwei Stücke [Rozmowy z diablem]. München: Piper 1975.
  • Die Hauptströmungen des Marxismus. Entwicklung - Entstehung - Zerfall, Bd. 1-3 [Główne nurty marksizmu. Powstanie - rozwój - rozkład, t. 1-3]. München: Piper 1977-1979.
  • Falls es keinen Gott gibt [Jesli Boga nie ma]. München: Piper 1983.
  • Horror methaphysicus [Metaphysical horror]. München: Piper 1989.
  • Mini-Traktate über Maxi-Themen [Mini-wykłady o maxi-sprawach], trans. Dietrich Scholze, Lipsk: Reclam Verlag, 2000
  • Neue Mini-Traktate über Maxi-Themen [Mini-wykłady o maxi-sprawach, Seria Druga i Trzecia], trans. Nina Kozlowski, Lipsk: Reclam Verlag, 2002

Hebrew:   

  • Klucz niebieski, Rozmowy z diabłem, trans. Michał Handelzalc, Tel Aviv University Press, Tel Aviv, 2004

Hungarian:

  • Mit kérdeznek tőlünk a nagy filozófusok? [O co nas pytają wielcy filozofowie?], trans. Pálfalvi Lajos, Budapeszt: Typotex, 2012

Japanese:

  • Raironiakoku monogatari : otona-mo kodomo-mo tanoshimeru 13-no otogibanashi [13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych], Tokyo: Kokusho Kankokai, 1995.

Macedonian:

  • 13 skazni od kralstvoto Lajlonija za golemi i mali i drugi skazni [13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych], Skopje: List, 2002.

Romanian:

  • Convorbiri cu diavolul [Rozmowy z diabłem], Iaşi: Cronica, 2003.

Serbian:

  • Ključ nebeski. Razgovori sa davolom [Klucz niebieski. Rozmowy z diabłem], Beograd, 1990.
  • Religija [Religia], Beograd, 1987
  • 13 bajki iz kraljevine Lajlonije za velike i male [13 bajek...] 1987.
  • Prisutnost mita [Obecność mitu], Beograd, 1989.

Spanish:

  • La presencia del mito, Buenos Aires, 1975.
  • Conversaciones con el diablo: ocho discursos sobre el mal y dos piezas [Rozmowy z diabłem], Caracas: Monte Avila, 1992.
  • Trece cuentos del reino de Lailonia para pequenos y mayores [13 Bajek z Królestwa Lailonii dla dużych i małych], trans. Dariusz Kuźniak, Ivan Garcia Sala, Oviedo: KRK Ediciones, 2008
  • Las preguntas de los grandes filósofos [O co nas pytają wielcy filozofowie], trans. Anna Rubió, Jerzy Sławomirski, Barcelona: Arcadia, 2008

Swedish:

  • Sagor för stora och små [Trzy bajki o identyczności, 1.3 bajek...], Stockholm, 1984.
  • Den himmelska nyckeln [Klucz niebieski], Stockholm, 1991.

Ukrainian:

  • Moi pravilni pogajadi na vse [Moje słuszne poglądy na wszystko], S. Jakovenka, 2005.